karedelik nedir ?
Ölen bir yıldız,eÄŸer güneÅŸimizin üç mislinden daha aÄŸirsa,nötron yıldızı seviyesinde kalamaz, çekirdeÄŸindeki tepkime ve yoÄŸunluk artması devam eder ve “kara delik” haline gelir. EÄŸer güneÅŸimizi 1cm³(santimetreküp) hacmime sıkıştırabilseydik, 1cm³’lük karadelik yapmış olurduk. Bir an için bu yapmış olduÄŸumuz 1cm³’lük sıkıştırma iÅŸleminin karadeliÄŸe dönüşmediÄŸini düşünelim ; en azından 1cm³’lük cisim, güneÅŸle aynı ve eÅŸdeÄŸer kütleye,yoÄŸunluÄŸa ve kütle çekim kuvvetine eÅŸit olacaktır.(Bu bile muazzam bir durumdur.)güneÅŸ sistemindeki diÄŸer dokuz gezegende 1cm³’ün çekim kuvvetinde yörüngede döneceklerdir. Karadelikler evrendeki en kararlı ve en uzunömürlü kavram olmalarına raÄŸmen sonsuza kadar yaÅŸayamazlar çünkü Hawking Işıması yaparak çok yavaşça enerjilerini kaybederler. Hawking Işıması elimizdeki teknoloji ile tespit edilebilecek bir ışınım deÄŸildir. Kara delikler özellikleri gereÄŸi baÅŸka ışıma yapamazlar çünkü yüzeylerinden kaçış hızı ışık hızından yüksektir. Kara deliÄŸin yüzeyinde bir fener yakabilseydik, fenerin ışığı yerçekiminin etkisi ile kara delik yüzeyine geri bükülecekti. O zaman kara delikleri nasıl gözleyebiliriz?
Eğer kara delik bir çift yıldız sisteminin parçasıysa o zaman normal yıdızdan kara deliğe madde akışı olur. Madde akışı açısal momentumun korunması prensibine bağli olarak kara delik çevresinde bir disk oluşturur. Bu disk maddesi kara deliğin yakınında büyük yerçekimi potensiyeli altında müthiş sıcaklıklara ulaşmakta ve X-ışınları yaymaktadır. Kara deliklerin gözlemlenmesine yardımcı olan çevresine verdiği etki ve yaydığı X-ışınlarıdır.
Kara Delik uzayda maddenin çok küçük bir noktaya toplanması ile meydana gelen bir nesnedir. Kütle çekimi o kadar güçlüdür ki, ne ışık ne madde ne de her hangi diÄŸer bir informasyon onun “olay ufkundan” uzaklaÅŸamaz. Bu yüzden görünmez ve sadece kara bir delik olarak belirir.
